З.Нарантуяа: Төсөл боловсруулах тогтолцоо хоцрогджээ

2017 оны 10-р сарын 10. 16:08

УИХ-ын гишүүн З.Нарантуяатай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-УИХ 2017 оны төсвийн тодотголыг Засгийн газарт буцаах шаардлагатай гэж та үзэж байна. Шалтгаан нь юу вэ?

-Засгийн газар 2017 оны төсөвт хоёр дахь өөрчлөлтийг оруулахаар УИХ-д өргөн барьсан. Би үүний эсрэг байгаа. Төсвийг тодотгох хуулийн үндэслэл бүрдээгүй гэж үзэж байгаа.

Яагаад гэвэл төсвийн орлого буураагүй, нэмэгдсэн. Энэ оны эцэс гэхэд төсвийн орлого 1 их наяд төгрөгөөр нэмэгдэх урьдчилсан тооцоо гарсан. Ийм байхад Засгийн газар олсон орлого болгоноо үрж, зарахын тулд төсвийг тодотгодог хуучин арга барилаасаа салах хэрэгтэй байна. Нэгдүгээрх зарчмын асуудал энэ.

Хоёрт, бидэнд өнөөдөр төсвийн зардлаа 498.5 тэрбумаар нэмээд байх хоолойд тулчихсан зайлшгүй шаардлага үүсээгүй. Зарим нэг жишээ татъя. Тухайлбал, төсвийн зардалд нэмж суулгахаар оруулж ирсэн 498.5 тэрбумын 290 орчим тэрбум нь барих шилжүүлэх концессын эргэн төлөлтийн төлбөр. Энэ зардлыг заавал 2017 онд багтаан өгөхгүй бол болохгүй гэж байгаа. Би бол 2018 оны эхний сард хийх гадаад өр төлбөр, төсвийн энэ их алдагдлыг бууруулах асуудал бол концесст төлөх төлбөрөөс илүү чухал гэж үзэж байгаа. Тийм учраас УИХ 2017 оны төсвийн тодотголыг бүхэлд нь буцаачихаад хууль зүйн хүрээнд буруудахгүй юм гэдэг асуудлыг тавиад байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл олж байгаа орлогоо ямар зүйлд зарах вэ гэдэг эрэмбээ тогтоохгүйгээр шууд л зардлыг өсгөх нь шинээр байгуулагдах Засгийн газарт маш хортой юм л даа.

-Шинэ Засгийн газар бүрдэнгүүтээ 2017 оны төсвийн тодотголоо буцааж татъя гэж бодъё. Дахин өргөн барихдаа юуг тусгаж, юуг хасах шаардлагатай вэ?

-Хүүхдийн мөнгөн дээр тодотгол хийгээд бусад зүйлээ 2018 оны төсөв рүү шилжүүлэх боломж харагдаж байгаа. Ингэж чадах юм бол зардлаа нэмж, өнөөдрийн 2.7 их наядын алдагдлыг өсгөж, Засгийн газрын өрийг 1.2 их наядаар нэмэх ямар ч шаардлагагүй болно.

-Төсвийн хуулийг чамбай боловсруулдаг байхын тулд хууль эрх зүйн орчныг нь сайжруулах ёстой юу. Эсвэл олсноо зарлага болгож гаргадгийг нь зогсоох ёстой юу?

-Төсвийг боловсруулах үеэс маш сайн тооцоо судалгаатай хандах ёстой. Нэг ёсны маш сайн төлөвлөж боловсруулдаг болох.

Энэ хүрээнд макро орчны судалгааг маш сайн хийдэг, орлогынхоо тооцооллыг үнэн зөв хийдэг, юунд зарцуулах вэ гэдгээ ач холбогдлоор нь эрэмбэлж чаддаг болох нь чухал байна. УИХ төсвийг ач холбогдлоор нь эрэмбэлж, багцаар нь баталж өгдөг болох. Төсөв боловсруулах тогтолцоо хоцрогдож байна. 1990-ээд оны сүүл үед төсөв замбараагүй байх үед парламент төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарын зарцуулах мөнгийг зүйл заалт бүрээр нь зааж өгдөг байсан. Энэ л тогтолцоогоор төсвийг батлаад байна. Эцсийн дүндээ төсөв ерөнхийлөн захирагч шатахууны төлбөрийг түрээсийн төлбөртөө гүйлгэх эрх байдаггүй. Энийг зөрчих юм бол Төсвийн хууль зөрчдөг. Төсвийн хуулиа зөрчихгүйн тулд төсвөө тодотгох болдог. Энэ нь өөрөө төсвийн хуулийг хэрэгжүүлэхэд, төсвийн ерөнхийлөн захирагч нар бодлогоо хэрэгжүүлэхэд хаалт тавиад байгаа.

Аль, аль талдаа шинэчлэл хийгээд зөв хэлбэр лүү оръё гэвэл хөгжиж байгаа орны жишиг рүү орох ёстой. Үүний тулд Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулиа өөрчлөх.УИХ-ын сонгуульд аль ч улс төрийн хүчин ялсан Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулиа өөрчилдөггүй байх. Зайлшгүй өөрчлөлт орох шаардлага үүслээ гэхэд парламентын гишүүдийн дөрөвний гурвын дэмжлэг хүлээдэг эрх зүйн орчны шинэчлэл хийх ёстой. Тэгж байж, бүх шатандаа хариуцлагатай болно. Төсвийн жилийн дундуур төсөв тодотгодоггүй байх эрх зүйн шинэчлэл бий болно.

Тэр цагт Засгийн газар хэрэгцээтэй зүйлд багцаа зөв зарвал үйл ажиллагаа нь “Сайн” гэж үнэлэгддэг,буруу зүйлд зарцуулаад үр дүн гаргаж чадаагүй бол “Муу” гэдэг үнэлгээгээ авдаг зарчимд шилжинэ. Ингэж байж төсөв сайжирна.

-Ерөнхий сайд томилогдлоо, одоо багаа бүрдүүлэхээр ажиллаж байна. Шинэ Засгийн газар ямар бодлого хэрэгжүүлээсэй гэж та хүлээж байгаа вэ?

-Зөв менежмент хэрэгтэй. Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөр, үндсэн чиглэл, эдийн засгийг сэргээх хөтөлбөр гээд маш олон бодлогын баримт бичгүүд УИХ-аас батлагдсан.Тодорхой ч юм бий, ерөнхий жагсаалт ч бий. Засгийн газрын зүгээс зүтгээд, хэрэгжүүлээд тодорхой үр дүн гаргачихсан тоймтой юм бол бага гэдгийг шинэ Ерөнхий сайд сайн мэдэж байгаа. Тиймээс яг одоогийн нөхцөлд юу хийх хэрэгтэй вэ гэдгээ зөв тодорхойлоод шууд л ажилдаа орох байх гэж хүлээж байна.

Ялангуяа аж үйлдвэрийн салбартаа гол анхаарлаа төвлөрүүлэхийг нөхцөл байдал шаардаж байгаа. Эдийн засаг дахь ногоон гэрлийг олборлох, боловсруулах салбарууд асааж эхэлж байна. Сайн муугаар олон хэлэгддэг бондын үр өгөөж боловсруулах салбарт гарч эхэлсэн нь эдийн засгийн өсөлтөөр илэрхийлэгдэж байгаа.

Аж үйлдвэрийн салбарын нийт хэмжээ 2 жилийн дотор 3 их наядаар нэмэгдсэн байна. Хөдөө аж ахуй, тээврийн салбарын ачаа эргэлт өссөн. Тийм учраас эдгээр салбараа илүү их дэмжиж, өнөөдөр 4.1 тэрбум ам.долларын экспортын орлого олж байгаа үр дүнг л ахиулах хэрэгтэй. Төмөр замын даац, хил гаалийн нэвтрүүлэх чадвараа богино хугацаанд нэмэгдүүлж чадвал 30, 40 сая тонноор нь нүүрс экспортлох боломж бий болно. Нэг худалдан авагчийн тулгасан үнээр бус, арай илүү өндөр үнээр нүүрсээ борлуулдаг болох менежментийг хийх ёстой. Ингэж чадвал маш их боломж бий болно.

-Сайд нар бараг 100 хувь шахам парламентаас бүрдэх нь. Та болон танай бүлэг дэмжих үү. Ардчилсан намынхан сайдын “шахаа” хийгээд байна гэх хардлага бий?

-Ардчилсан нам Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхтэй эрх мэдлийн төлөөх тохиролцоо хийгээгүй, цаг хугацаа харуулна биз ээ. УИХ-ын гишүүн биш хүн Ерөнхий сайд болж байгаагийн хувьд үндсэн чиг үүргийн яамдын сайдыг парламентаасаа сонгож, УИХ дээр дэмжлэг авах нь зөв гэж харж байгаа. Тийм учраас эдгээр яамдын сайдыг УИХ-аас санал болговол дэмжинэ. Бусад яамдын хувьд мэргэжлийн хүмүүсийг оруулж, дэд сайдаасаа эхлээд цомхотгох, давхардсан, шаардлагагүй орон тоог эргэж харсан, төсвийн сахилга хариуцлага, хэмнэлтийг эрэлхийлж ажиллах нь илүү зөв л харагдахаар байгаа даа.

Г.ДАРЬ



Нэг л LIKE бидэнд хангалттай


LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигч танд дээрх мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой соёлч боловсон, зүй зохистой хэлэлцүүлэг үүсгэх, хувийн үзэл бодлоо илэрхийлэх боломжийг олгож байна.
Та сэтгэгдэл бичихдээ дараах хэдэн зүйлийг анхаарна уу!
  • Аливаа зүйлд санал, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх нь ардчилсан чөлөөт нийгмийн зарчим хэдий ч өөрийн эрх нь бусдын эрх ашгаар хязгаарлагдаж байдаг тул Та бусдад хүндэтгэлтэй хандаж, зөвхөн тухайн мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой саналаа илэрхийлнэ үү.
Дэлгэрэнгүй...

Уншигчдын сэтгэгдлүүд   [ 1 ]

2017 оны 10-р сарын 10. 17:35Зочин - [103.26.194.***]

Bichsen zuilees chin harval tosviin talaar yu ch meddeguim bna

Шинэ мэдээИх уншсанИх сэтгэгдэлтэй

Ганданд шинийн 15-ныг хүртэл заслын ном хурна25 минут 49 секундын өмнө

Голомт, Төрийн банк ажиллаж байна41 минут 28 секундын өмнө

Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин ажиллаж байна45 минут 39 секундын өмнө

“Нарантуул” худалдааны төв хоёрдугаар сарын 23-ныг хүртэл амарна51 минут 24 секундын өмнө

Улаанбаатарт 10-12 хэм хүйтэн байна.1 цаг 49 минутын өмнө

Японы уран гулгагч Юзүрү Ханю Пёнчан 2018-д Алтан медаль хүртлээ19 цаг 55 минутын өмнө

Э.Содномпилжээ Дэлхийн цомд өрсөлдөнө19 цаг 57 минутын өмнө

Иргэдийн санал, гомдлыг тусгай дугаарт авч байна19 цаг 59 минутын өмнө

Гэмт хэрэг, түгжрэлгүй сар шинийн баяр болж байна20 цаг 1 минутын өмнө

Тайра Бэнкс: Би дахин тээгч эхийн тусламжтай хүүхэдтэй болноӨчигдөр 13 цаг 46 минут

Улс орнууд "ЦАГААН САР"-аа хэрхэн тэмдэглэдэг вэ?Өчигдөр 13 цаг 38 минут

Пёнчан-2018: Медведева дэлхийн дээд амжилт тогтоон ялалт байгууллааӨчигдөр 13 цаг 31 минут

Зурхайчдын төлөгт нохой жил хэрхэн буув?Өчигдөр 11 цаг 25 минут

Олны танил эрхэмүүдийн энэ жилийн гоёлӨчигдөр 11 цаг 15 минут

Сайн малчин, тариаланч, фермерүүд шагналаа гардан авлааӨчигдөр 11 цаг 04 минут

Төрийн өндөрлөгүүдийн сар шинийн гангарааӨчигдөр 11 цаг 03 минут

Пёнчан 2018: Өнөөдөр болох тэмцээний хуваарьӨчигдөр 10 цаг 58 минут

Нийтийн тээврээр үнэ төлбөргүй үйлчлүүлээрэйӨчигдөр 10 цаг 54 минут

Ням гаригт НӨАТ-ын сугалаа шинэчилсэн журмаар явагданаӨчигдөр 10 цаг 50 минут

Б.Лхагвасүрэн: Монголын төр, түмэндээ баярласнаа илэрхийлэхийн ялдамд сар шинэдээ сайхан шинэлэхийн ерөөл дэвшүүльеӨчигдөр 10 цаг 46 минут

Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболд мэндчилгээ дэвшүүллээӨчигдөр 10 цаг 44 минут

760 алба хаагч та бидний амар амгалангийн манаанд ажиллаж байнаӨчигдөр 10 цаг 42 минут

Эрүүл мэндийн байгууллагууд 24 цаг бэлэн байдалд ажиллаж байнаӨчигдөр 10 цаг 41 минут

Шинийн 3-ныг дуустал нэгдүгээр эгнээгээр зорчиж болноӨчигдөр 10 цаг 39 минут

Банкууд хэзээ хэрхэн ажиллах вэӨчигдөр 10 цаг 35 минут

Цас орж, явган шуурга шуурч, хүйтрэнэӨчигдөр 10 цаг 33 минут

Шороон нохой жилийн 12 жилтний төөрөг, засалӨчигдөр 09 цаг 14 минут

Сар шинийн барилдаанд улсын харцага Б.Бат-Өлзий түрүүллээ2018 оны 2-р сарын 15. 21:02

Д.Чойжамц: Битүүний өдөр хүн бүр гурван зүйлийг л чухалчлан анхаарах хэрэгтэй2018 оны 2-р сарын 15. 15:34

Уяачдад улсын цол хүртээлээ2018 оны 2-р сарын 15. 14:20

Шүүгч, ажилтнуудад шагнал гардууллаа2018 оны 2-р сарын 15. 14:10

Хүчит бөхийн барилдаан эхэллээ2018 оны 2-р сарын 15. 14:05

Олны танил эрхмүүд хэрхэн "валентиндсан" бэ?2018 оны 2-р сарын 15. 14:01

Нийтийн тээвэр шинийн 3-ныг дуустал үнэгүй үйлчилнэ2018 оны 2-р сарын 15. 13:40

Нийслэлийн удирдлагууд Гүсэн түгийн мандал өргөлөө2018 оны 2-р сарын 15. 13:38

Гол дээгүүр гарахгүй байхыг анхааруулав2018 оны 2-р сарын 15. 13:37

Бөхийн барилдаан 12:00 цагт эхэлнэ2018 оны 2-р сарын 15. 13:28

Баярын өдрүүдэд өрхийн эмнэлгүүд 10-16 цагт ажиллана2018 оны 2-р сарын 15. 13:05

Өнөөдөр 4, 9-өөр төгссөн автомашин хөдөлгөөнд оролцохгүй2018 оны 2-р сарын 15. 12:58

Ерөнхий сайд сар шинийн мэндчилгээ дэвшүүллээ2018 оны 2-р сарын 15. 12:54

Шинийн хоёрноос цасан шуурга шуурч, хүйтрэхийг анхааруулав2018 оны 2-р сарын 15. 12:33

АМГТГ болон Сангийн яамны ТНБ-ийн даргыг томиллоо2018 оны 2-р сарын 15. 12:24

ОБЕГ өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжлээ2018 оны 2-р сарын 15. 12:17

Цагаан сар ба эрх чөлөө2018 оны 2-р сарын 15. 12:08

Сар шинээр бага насны хүүхдийг үнсэхгүй байхыг зөвлөж байна2018 оны 2-р сарын 15. 11:57

НИТХ-ын дарга С.Амарсайхан мэндчилгээ дэвшүүллээ2018 оны 2-р сарын 15. 11:43

Салат, зуушийг ширээн дээр хоёр цагаас илүү бүү байлга2018 оны 2-р сарын 15. 11:26

Зээлийн хүүгийн дээд хязгаар тогтоох тухай төслийг боловсруулж дуусчээ2018 оны 2-р сарын 15. 11:21

Ким Жон Уныг элэглэгч хөгжөөн дэмжигчдийг бухимдуулав2018 оны 2-р сарын 15. 11:01

Худалдаа, үйлчилгээний газруудын ажиллах цагийн хуваарь2018 оны 2-р сарын 15. 10:46

Баяраар 700 сонсогч эргүүл, хамгаалалтад үүрэг гүйцэтгэнэ2018 оны 2-р сарын 15. 10:41

Битүүлэх ёсон2018 оны 2-р сарын 15. 10:19

Сар шинийн баяраар дугаарын хязгаарлалт үйлчлэхгүй2018 оны 2-р сарын 15. 10:17

Гал тахиа жилд болсон гол онцлох үйл явдлууд2018 оны 2-р сарын 15. 10:13

Хохирогчийн биеэс илэрсэн эс Д.Гантулгынхтай таарчээ2018 оны 2-р сарын 15. 09:41

Улаанбаатарт 13 хэм хүйтэн2018 оны 2-р сарын 15. 09:34

Өнөөдөр битүүний өдөр2018 оны 2-р сарын 15. 09:30

Нийт хүүхдийн 80 хувьд хүүхдийн мөнгө олгоно2018 оны 2-р сарын 14. 18:54

Цанын тамирчид "Пёнчан 2018"-д уралдах бэлтгэлээ хангаж байна2018 оны 2-р сарын 14. 18:51

Бишкек хотод Монгол Улсын ЭСЯ нээн ажиллуулахыг дэмжив2018 оны 2-р сарын 14. 18:47

Шороон нохой жилийн зүг, мөр гаргах зурхай2018 оны 2-р сарын 14. 18:33

Бүх нийтийн эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ2018 оны 2-р сарын 14. 18:10

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлнэ2018 оны 2-р сарын 14. 18:07

ТЕГ 597 иргэнд архивын үйлчилгээ үзүүлжээ2018 оны 2-р сарын 14. 17:39

Ажилгүй иргэдийн тоо буурчээ2018 оны 2-р сарын 14. 17:31

Төрийн золголт шинийн 1-ний 09.00 цагт эхэлнэ2018 оны 2-р сарын 14. 17:27

Эдийн засгийн чөлөөт бүс байгуулах хөтөлбөрийг хэлэлцэнэ2018 оны 2-р сарын 14. 17:19

Хан-Уул дүүргийн эрүүл мэндийн төвүүдэд агаар цэвэршүүлэгч өглөө2018 оны 2-р сарын 14. 17:15

Малын зүй бус хорогдол тав дахин өсчээ2018 оны 2-р сарын 14. 17:06

Нийслэлийн орон сууц, дэд бүтцийг хөгжүүлэх дэд хөтөлбөрийг батлахыг дэмжив2018 оны 2-р сарын 14. 16:43

Г.Мөнх-Очир: Нислэгийн бүх дүрэм, журам цусаар бичигдсэн байдаг2018 оны 2-р сарын 14. 16:14

НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Одонтунгалаг зөвлөмж гардуулав2018 оны 2-р сарын 14. 16:07

Д.Нанжид, Ж.Бүрэнбэх нар Ардын жүжигчин цол хүртлээ2018 оны 2-р сарын 14. 16:02

Н.Учрал тойргийнхоо ахмадуудыг хүлээн авч уулзав2018 оны 2-р сарын 14. 15:53

Төсвийн тэнцэл 114.2 тэрбум төгрөгийн ашигтай гарчээ2018 оны 2-р сарын 14. 15:51

Олон нийтийн дэд зөвлөл ажиллаж эхэллээ2018 оны 2-р сарын 14. 15:47

Д.Бэхбат Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн боллоо2018 оны 2-р сарын 14. 15:45

Автобуснуудад их цэвэрлэгээ хийлээ2018 оны 2-р сарын 14. 14:12

“Эрдэнэс Монгол” группийн ТУЗ-ын даргаар Б.Бат-Эрдэнэ томилогджээ2018 оны 2-р сарын 14. 13:58

Даатгалын багц дүрмийн төслийн талаар хэлэлцэв2018 оны 2-р сарын 14. 13:50

Орхон, Булган аймгийн улсын аваргуудад шагнал гардуулав2018 оны 2-р сарын 14. 13:45

Ойгоос зулзаган мод шилжүүлэн суулгах талаар хэлэлцэв2018 оны 2-р сарын 14. 13:38

Д.Сарангэрэл: Эмч нараа шат ахисан сургалтад хамруулах төлөвлөгөөтэй байна2018 оны 2-р сарын 14. 13:32

Өрхийн сарын дундаж орлого 950 мянган төгрөг байна2018 оны 2-р сарын 14. 13:26

Хөгжлийн бэрхшээлтэй 100 мянган хүнээ дэмжиж, туслахыг уриалав2018 оны 2-р сарын 14. 13:19

Газар эзэмших дуудлага худалдааны анхны үнийг шинэчлэн баталжээ2018 оны 2-р сарын 14. 13:13

Монгол Улсын эдийн засаг 2017 онд 5.1 хувиар өсчээ2018 оны 2-р сарын 14. 12:53

“МИАТ"-д хөндлөнгийн аудитын шалгалт хийж эхэлжээ2018 оны 2-р сарын 14. 12:50

Хогоор бүтээсэн баримлууд2018 оны 2-р сарын 14. 12:43

Баяраар дүүргийн нэгдсэн эмнэлгүүд 24 цагаар ажиллана2018 оны 2-р сарын 14. 12:28

Элчин сайдын яам нээх тухай хэлэлцэнэ2018 оны 2-р сарын 14. 12:05

Хуурамч мөнгөөр гүйлгээ хийх гэж байгаад баригджээ2018 оны 2-р сарын 14. 11:40

С.Амарсайхан газрын албаны дарга нартай газрын маргааны асуудлыг хэлэлцэв2018 оны 2-р сарын 14. 11:32

МСНЭ дүрэмдээ өөрчлөлт оруулж, шинэ удирдлагаа сонгов2018 оны 2-р сарын 14. 11:24

Гэгээн хайрын баярын өдөр2018 оны 2-р сарын 14. 11:19

Их юм бодох нь эрүүл мэндэд муу гэнэ2018 оны 2-р сарын 14. 10:59

Ким Чен Уны дүү нийгмийн сүлжээнд айдас төрүүлэв2018 оны 2-р сарын 14. 10:50

Хариуцлагагүй эрчүүдээс болж ээжүүд шоронд орж, үр нь өнчирсөөр байх уу?2018 оны 2-р сарын 14. 10:36

Ан-148 нисэх онгоц сүйрсэн тухай эхний дүгнэлт гарчээ2018 оны 2-р сарын 14. 10:27

Жүжигчин Ц.Төмөрхуяг МУГЖ цол хүртлээ2018 оны 2-р сарын 14. 10:12

Батаарын андууд

Хэн юу жиргэв

Санал болгох