Монголд цаазын ял хэрэгтэй ба хэрэггүй

2017 оны 10-р сарын 18. 11:38

Таван настай охин хойд эцэгтээ хүчиндүүлсэн хэрэгтэй холбогдуулан олон нийтийн дунд цаазаар явах ялыг сэргээх тухай яригдаад буй. Үүнтэй холбоотойгоор өчигдөр Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “Цаазын ялыг сэргээхээр хуульчдын баг ажиллуулж эхэлсэн”-ээ мэдэгдсэн. Ер нь манай улсад цаазаар авах ял байх хэрэгтэй юу эсвэл..?

Цаазаар авах ял байх нь зөв:

Манай улс 2012 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Цаазаар авах ялыг халахад чиглэсэн олон улсын нэмэлт II протоколд гарын үсэг зурснаар Монгол Улс энэ төрлийн ялаас татгалзаж буй орны тоонд зүй ёсоор багтсан.

Харин Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн 91.2-т “Хүнийг шунахай, танхай, өс хонзонгийн сэдэлтээр, захиалгаар эсвэл хохирогчийн цус, эд эрхтэнг ашиглах зорилгоор амь насыг нь хохироосон бол 15-25 жил хүртэлх хугацаагаар хорих, эсхүл цаазаар авах ялаар шийтгэнэ”. Тус хуулийн 126.3-т зааснаар “Хүчингийн хэргийг онц аюултай гэмт хэрэгтэн, зохион байгуулалттай бүлэг, гэмт бүлэглэл үйлдсэн, хэргийн улмаас хүний амь нас хохирсон, бусад хүнд хор уршиг учирсан, эхсүл бага насны буюу 14 насанд хүрээгүй хүүхдийг хүчиндсэн бол 15-25 жилийг хорих, эсвэл цаазаар авах ял онооно” хэмээн хуульчилжээ.

Иймд хүүхэд хүчиндсэн хүн дүрст араатнуудыг татварын мөнгөөр 25 жил тэжээж, амьдруулмааргүй байна. Ял шийтгэлийн систем нийгмийн хөгжилдөө тохирсон байх ёстой. Манайд одоогоор цаазын ял хэрэгтэй. Араатныг цаазлах нь шударга ёсны хамгийн энгийн, ойлгомжтой хэлбэр. Ингэж л шууд шийдэхгүй бол араатнууд айдас, сануулга авахгүй. Хүчингийн хэрэгт цаазын ял оноох нь зөв юм. Хүн санамсаргүй хэзээ ч хүчин хийдэггүй.

Гуравхан сая хүн амтай манай оронд иймэрхүү гэмт хэргүүд байнга гарна гэдэг аюулын харанга дэлдэж буй явдал. Дээрээс нь хүнээ хамгаалж чадахгүй хууль, төр байна гэдэг бүр эмгэнэлтэй. Хүмүүс хүн алж, хүрээ талахаас нэгэнт айхаа больсон байна. Мөн тэд ялаас мултарч, ялын хэмжээгээ багасгуулдаг явдал нь байж боломгүй зүйл юм. Нэгэнт хүний амийг санаатайгаар хохироосон хүнийг өршөөх хэрэг байхгүй.

Цаазаар авах ял байх нь буруу:

Хүн төрөлхтөн одоо цаазаар авах ялаас татгалзаж буй. Жил ирэх бүр цаазаар авах ялыг халж байгаа улс орнууд нэмэгдсээр байна. Цаазаар авах ялын гүйцэтгэл харгислалыг төрүүлж байгааг туршлага харуулдаг. Цаазаар авах ял нь улс төрийн хүчирхийлэл, гэмт хэргийг бууруулахад онцгой хүчтэй нөлөө үзүүлдэг гэдэг нь хаана ч нотлогдсонгүй.

Цаазын ял бол нэг төрлийн хуульчлагдсан аллага юм. Өөрөөр хэлбэл Үндсэн хуультай нь зөрчилдсөн тохиолдолд тухайн орон Үндсэн хуулиа дагаж мөрдөх ёстой гэх олон улсын зарчим бий. Гэтэл Монгол Улсын Үндсэн хуулийн хоёрдугаар бүлгийн 16.1-т “Хүн амьд явах эрхтэй, Монгол Улсын Эрүүгийн хуульд заасан онц хүнд гэмт хэрэг үйлдсэний учир шүүхийн хүчин төгөлдөр тогтоолоор ялын дээд хэмжээ оногдуулснаас бусад тохиолдолд хүний амь нас бусниулахыг хатуу хориглоно” гэж заасан байдаг.

Монгол улс хэдэн хүн цаазлаад нийгмийн асуудлаа шийдчихдэг бол хичнээн амар байхсан. Уурлах, шийдэх хоёр ялгаатай. Хүчин хийсэн хэрэгтнийг цаазалж “өршөөж” хэрэггүй. Хөнгөлөөд насан туршид нь нүгэлийг нь үүрүүлэх нь зөв. Манай гяндангийн нөхцөл муу. Тэнд хүн таван жил болоход эрүүл биегүй болж 10-15 жил болоход амьд сүг болдог гэх. Араатнуудыг тэгж зовоох нь зөв. Гагцхүү ийм ялзарсан, авлигач шүүхтэй оронд ямар нэг шударга шийтгэл ярих нь буруу.

Үүнтэй холбоотойгоор цахим орчинд үнэн худал нь мэдэгдэхгүй, баттай бус эх сурвалжийн мэдээлснээрнэгэн хүнийг хүчингийн хэргээр яллаж, цаазын ял оноож гүйцэтгэснээс хойш таван жилийн дараа жинхэнэ гэмт хэрэгтэн илэрсэн тохиолдол гарсан гэх. Тэгэхээр шударга шүүх, шударга прокуроргүй цагт буруугүй нэгэн нь буруутан болж хилсээр хүн алах магадлал өндөр юм.

Эмнести Интернэшнлийн сүүлийн үеийн мэдээгээр:

• 90 улс орон, газар нутагт цаазаар авах ялыг бүхэлд нь халсан;

• 11улс дайны үеийн гэмт хэргүүд зэрэг онцгой хэргүүдээс бусад бүх тохиолдолд халсан;

• 30улс орон практикт халсан: хуулиндаа хэрэглэж байгаа боловч сүүлийн 10 гаруй жил цаазаар авах ялыг огт гүйцэтгээгүй буюу гүйцэтгэлийг хэрэгжүүлэхгүй байх практик тогтсон,

• нийтдээ 131 улс орон цаазаар авах ялыг хуульдаа болон практикт халсан

• бусад 66 улс орон, газар нутагт цаазаар авах ялыг хэвээр хадгалан хэрэглэж байгаа боловч жил ирэх тусам гүйцэтгэх тоо нь буурсаар байгааг харуулж байна.

Г.Хулан



Нэг л LIKE бидэнд хангалттай


LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигч танд дээрх мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой соёлч боловсон, зүй зохистой хэлэлцүүлэг үүсгэх, хувийн үзэл бодлоо илэрхийлэх боломжийг олгож байна.
Та сэтгэгдэл бичихдээ дараах хэдэн зүйлийг анхаарна уу!
  • Аливаа зүйлд санал, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх нь ардчилсан чөлөөт нийгмийн зарчим хэдий ч өөрийн эрх нь бусдын эрх ашгаар хязгаарлагдаж байдаг тул Та бусдад хүндэтгэлтэй хандаж, зөвхөн тухайн мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой саналаа илэрхийлнэ үү.
Дэлгэрэнгүй...

Уншигчдын сэтгэгдлүүд   [ 13 ]

2017 оны 11-р сарын 22. 00:18Зочин - [202.179.24.***]

urbagch xulgaich gadni gar xul bolson bayar elbeg meted xeregtei

2017 оны 11-р сарын 21. 01:40Зочин - [112.72.12.**]

Цааз заавал байх ёстой. Тэгэхгүй бол жирийн монгол иргэд алуулж дуусаад дан ганц яргачид, танхай балмадчууд, улсаа хувааж идсэн төрийн томчуудаас өөр хүн үлдэхгүй нь

2017 оны 11-р сарын 15. 12:45Зочин - [43.242.243.***]

er n bo alsnii az aluulsnii hohi l bolj bga shuu deee tiim bolohoor turuuled l alah heregtei shuu yamar neg yum boloh l yum bol shuud TURUULJ ALAH HEREGTEI

2017 оны 10-р сарын 28. 00:20Зочин - [202.9.42.**]

Маш хэрцгийгээр хүний амь хохироосон, насанд хүрээгүй охидыг хүчирхийлсэн хүмүүст л хэрэглэж. Болох юм. Хөрөнгө их завших боломж олгож байгаа сангийн яам, үндэсний аудидын холбогдох хүмүүс, санхүүгийн хорооныхонд оногдуулж болмоор санагдана бусад хэрэгт хэрэггүй ээ

2017 оны 10-р сарын 25. 17:26Зочин - [49.0.160.**]

сонгуулиар хүн болгоны утсанд саналаа идэвхитэй өгнө үү гээд мессэж илгээгээд байдаг биздээ тэрэн шиг насанд хүрсэн хүмүүсээс санал аваад цаазын ялаа сэргээх эсэхийг тандаад үзэлдээ

2017 оны 10-р сарын 18. 18:25Зочин - [59.153.115.***]

300 саяаас дээш хөрөнгө идсэн бол цаазаар авах хэрэгтэй

2017 оны 10-р сарын 17. 22:00Зочин - [202.9.42.***]

Тэгээд бид нар алуулаал байх болж байна уу .

2017 оны 10-р сарын 17. 16:50Зочин - [66.181.160.***]

tsaaziin yl bh n zuw gej bodoj bna onts hund gemt heregten sanaatai.huchingiin hereg zeregt urshuuliin huuliin zaalt bhgui uurshuuhgui gesen ug.dood tal n 15 jil changad horiod hund ajil hiilgej hulsii n hohirogchid ugh n zuitei gej bodoj bnaa.baga nasnii huuhed hucindeh n mash tom ayulshuu

2017 оны 10-р сарын 17. 15:22Зочин - [183.177.100.***]

Цаазын ял байх нь зөв. Цаазын ялгүй болсноос хойш нийгмийг цочроосон хүний санаанд оромгүй хэрэг их гарах болсон энэ бүх бузар булай бүхнийг үйлдэгчдийг өөхшүүлж болохгүй.

2017 оны 10-р сарын 17. 14:36Зочин - [43.242.242.***]

цаазын ял байхгүй нь зөв

2017 оны 10-р сарын 17. 12:28Зочин - [202.70.46.***]

Hereggui dee unendee hun torolhton allagiin esreg yvj bn

2017 оны 10-р сарын 17. 11:11Зочин - [103.10.20.***]

цаазын ял бол онцгой тохиолдолд байх нь зөв, эсвэл бүх насаар нь шоронд ажил хийлгээд хохирогч болох хүнд нь цалингий нь өгч байх хэрэгтэй

2017 оны 10-р сарын 17. 10:57Зочин - [103.212.116.**]

tsaaziin yal baih heregtei gej bodoj bna, ghdee gemgui huniig helsduulchihvel ter tom ayul bolno

Шинэ мэдээИх уншсанИх сэтгэгдэлтэй

Үржлийн бус бог мал экспортлохыг зөвшөөрөв4 цаг 22 минутын өмнө

Нийслэлийн Тээврийн газраас зорчигчийн хөлс төлөлтөд шалгалт хийлээ5 цаг 15 минутын өмнө

Х.Баттулга: Хүүхдийг зэрлэгээр хөнөөсөн, хүчирхийлсэн этгээдийг цаазаар авах ялыг сэргээх ёстой5 цаг 16 минутын өмнө

Манай авьяастан “Asian got talent”-ын финалд өрсөлдөхөөр боллоо5 цаг 19 минутын өмнө

Д.Анундарь ”Miss Pacific International-2017” тэмцээний шилдэг 15 оролцогчийн нэгээр шалгарчээ5 цаг 21 минутын өмнө

Согтуу жолооч осол гаргаж хүний аминд хүрчээ5 цаг 23 минутын өмнө

А.Пунсаг: Чингис хааны бодит хөрөг хоёр л бий5 цаг 37 минутын өмнө

Хятад-Монголын хэвлэл мэдээллийн VIII форум Рашаан хотноо нээлтээ хийлээ5 цаг 39 минутын өмнө

Хүлэгү хааны анхны байлдан дагуулал ба Исмайлынхан5 цаг 42 минутын өмнө

12 ордны амьдралдаа хэрэгжүүлэх мөрдлөг5 цаг 45 минутын өмнө

Харь гаригийнхныг судлах оросуудын маш нууц агентлаг “в/ч 10003”5 цаг 50 минутын өмнө

НИТХ-аар Нийслэлийн 2017 оны төсвийн тодотголыг хэлэлцэж байна5 цаг 54 минутын өмнө

Ким Чен Ун: Цагаан ордон, Пентагоныг устгана5 цаг 56 минутын өмнө

Ж.Батзанданд иргэний хэрэг үүсгэжээ5 цаг 58 минутын өмнө

Говь-Алтай-Улаанбаатар чиглэлийн тээврийг зогсоожээ6 цаг 3 минутын өмнө

“Хүүхэд, эмэгтэйчүүдийг хүчирхийллээс хамгаалах төрийн бодлогын хэрэгжилтийг сайжруулах, олон нийтийн оролцоо, хяналт” сэдвээр нээлттэй хэлэлцүүлэг хийж байна6 цаг 4 минутын өмнө

Лицензийг нь цуцлуулах хүсэлтийг төрийн гурван өндөрлөгт хүргүүлнэ6 цаг 7 минутын өмнө

МАН-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүд томилогджээ8 цаг 45 минутын өмнө

Хамтарсан удирдах хорооны тавдугаар хуралдаан боллоо8 цаг 47 минутын өмнө

Аймшигтай утаа Шинэ Делиг нөмөрчээ8 цаг 48 минутын өмнө

Сэрэмжлүүлэг: Зургаан настай хүүхэд гэртээ шатаж амиа алджээ9 цаг 17 минутын өмнө

Амжилт гаргасан албан хаагчдыг шагналаа9 цаг 18 минутын өмнө

Гашуунсухайт боомтын гаалийн байцаагч нарыг шалгажээ9 цаг 21 минутын өмнө

МАН Хяналтын ерөнхий хорооны гишүүдээ томиллоо9 цаг 22 минутын өмнө

Алга болсон 13 настай охиныг оллоо9 цаг 24 минутын өмнө

3x3 шигшээ баг аравдугаар сарын шилдэгээр шалгарчээ9 цаг 55 минутын өмнө

Энэ сарын хүүхдийн мөнгө өгч эхэллээ10 цаг 1 минутын өмнө

U-23 ДАШТ: А.Батцэцэг мөнгөн медаль хүртлээ10 цаг 3 минутын өмнө

193 иргэн, аж ахуйн нэгжийн хүсэлтийг хэлэлцэв10 цаг 5 минутын өмнө

"Чанарын өдөрлөг" болж байна10 цаг 41 минутын өмнө

Авлигын эсрэг хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг шалгаж эхлэв10 цаг 44 минутын өмнө

ХСИС-ийн материаллаг баазыг сайжруулна10 цаг 50 минутын өмнө

Зүрхний өвчин, цусны бүлэг хоёр холбоотойг илрүүлжээ10 цаг 58 минутын өмнө

Говь-Алтай–Улаанбаатар чиглэлийн тээврийг зогсоолоо11 цаг 4 минутын өмнө

16 сургуулийн орчныг аюулгүй болгожээ11 цаг 5 минутын өмнө

Баруун бүсийн чуулга уулзалт болно11 цаг 8 минутын өмнө

Зэсийн үнэ цойлох хэмжээнд хүрсэн үү?11 цаг 9 минутын өмнө

Шумбагч хөлөг алга болсон газарт дэлбэрэлт болжээ11 цаг 41 минутын өмнө

Д.Амарбаясгалан улиран сонгогдлоо12 цаг 9 минутын өмнө

С.Оюун албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргажээ12 цаг 13 минутын өмнө

Хойд Солонгосоос ирсэн НЭГ бичиг ба ГУРВАН өөр тайлбар12 цаг 16 минутын өмнө

ҮЙЛ ЯВДАЛ: "Төөрдөг байшин" үзэсгэлэн нээгдэнэ12 цаг 24 минутын өмнө

Улаанбаатарт 11 хэм хүйтэн12 цаг 27 минутын өмнө

Өнөөдөр туулай өдөр12 цаг 30 минутын өмнө

Агаар, орчны бохирдлыг бууруулах талаар хэлэлцэвӨчигдөр 20 цаг 38 минут

“Соёл, урлагийн ажилтны улсын II чуулган” болноӨчигдөр 20 цаг 33 минут

Хархорин сумын ээжүүд “Нүдээ Нээ” хөдөлгөөнд нэгдлээӨчигдөр 19 цаг 09 минут

Хурд, Никитоны "Нүргээн" болноӨчигдөр 19 цаг 08 минут

“Шинжлэх ухаан, технологи, инноваци-2017” үзэсгэлэн нээгдлээӨчигдөр 19 цаг 04 минут

”Материалимпекс” ХК-ийн ханш 15 хувиар унажээӨчигдөр 18 цаг 58 минут

Тарваган тахал хүнд халдварласан байж болзошгүй тохиолдол гарчээӨчигдөр 18 цаг 56 минут

А.Ичинноров найм дахь ялалтаа авлааӨчигдөр 18 цаг 54 минут

Японд дадлагажигч илгээх 12 компанийн зөвшөөрлийг хүчингүй болговӨчигдөр 18 цаг 52 минут

“Жижиг дунд бизнесийн санхүүгийн хүртээмж 2017” форум боллооӨчигдөр 17 цаг 57 минут

Хүүхэд хүчирхийлсэн этгээдэд найман жилийн ял оноожээӨчигдөр 17 цаг 55 минут

Тусгай хяналтын дэд хороо долоон гишүүнтэй боллооӨчигдөр 17 цаг 50 минут

УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү АТГ-т хандавӨчигдөр 17 цаг 48 минут

АТГ-ын ажлын хэсэг Төв аймагт ажиллаж байнаӨчигдөр 17 цаг 45 минут

“Мэдээллийн аюулгүй байдал” сэдэвт сургалт зохион байгууллааӨчигдөр 17 цаг 43 минут

Тусгай хамгаалалттай газруудад бартаат замын 60 мотоцикл өглөөӨчигдөр 17 цаг 01 минут

Орбитын тойрог замд гарсан ослыг харсан иргэд ЗЦА-д хандана ууӨчигдөр 16 цаг 58 минут

Боловсролын сайд нарын дараагийн чуулга уулзалт Румынд болноӨчигдөр 16 цаг 55 минут

“Харгиа” цэвэрлэх байгууламжийг шинэчлэх асуудлаар санал солилцовӨчигдөр 16 цаг 53 минут

С.Зориг агснаар улстөр хийхээ хэзээ болих вэ?Өчигдөр 16 цаг 52 минут

Д.Цогтбаатар Б.Хурцыг онц хүнд хэрэгт гүтгэсэн гэж шүүхэд хандахаар болжээӨчигдөр 16 цаг 49 минут

Биата Транкман тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзавӨчигдөр 16 цаг 42 минут

Онцгой байдлын байгууллагуудын ажлыг дүгнэж байнаӨчигдөр 16 цаг 29 минут

Цахим орчинд соёлтой хэрэглээ бий болгох сургалт боллооӨчигдөр 16 цаг 26 минут

Үндэсний музейн үзмэрийн сан хөмрөгийг танилцууллааӨчигдөр 16 цаг 04 минут

Н.Цэрэнбат ЖАЙКА-гийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзавӨчигдөр 15 цаг 57 минут

Насанд хүрээгүй охидын биеийг үнэлүүлж байсныг илрүүлжээӨчигдөр 15 цаг 53 минут

"Энэ өвөл зуд болох эрсдэл өндөр байна" гэвӨчигдөр 15 цаг 50 минут

Вьетнам Улсын Элчин сайдыг хүлээн авч уулзавӨчигдөр 15 цаг 37 минут

Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар баримтлах үндсэн чиглэлийг онцоллооӨчигдөр 15 цаг 35 минут

Дэлхийн Зөн ОУБ-ын төслүүдэд 4000 гаруй хүүхэд хамрагданаӨчигдөр 15 цаг 15 минут

"ОХУ-д Ч.Ганбатыг саатуулагдсан гэх мэдээлэл ирээгүй" гэвӨчигдөр 15 цаг 12 минут

З.Энхболд: Төрийн байгууллагууд ажлаа хийж чадахгүй байнаӨчигдөр 15 цаг 10 минут

Монгол, Японы залуу судлаачид чуулж байнаӨчигдөр 14 цаг 59 минут

Өглөө, оройд явах автобусны тоог нэмжээӨчигдөр 14 цаг 57 минут

Бага хурлын төлөөлөгчдийг сонгоноӨчигдөр 12 цаг 46 минут

НҮБ болон Азийн хөгжлийн банкны төлөөлөлтэй уулзавӨчигдөр 12 цаг 36 минут

Сэлэнгэ аймагт 40 өрхийн 343 үхрийг устгалд оруулжээӨчигдөр 12 цаг 34 минут

"Шийдвэр гаргагч нарын оролцоог нэмэгдүүлье" хэлэлцүүлэг болж байнаӨчигдөр 12 цаг 32 минут

12 автобус цэнэглэх хүчин чадалтай түгээх станц байгуулагджээӨчигдөр 12 цаг 28 минут

Охиныг эрэн хайх ажиллагаа үргэлжилж байнаӨчигдөр 12 цаг 26 минут

Чуулган хуралдаж эхэллээӨчигдөр 12 цаг 21 минут

98 настай ээж 80 настай хүүгээ асарчээӨчигдөр 11 цаг 56 минут

АмЧам Монгол жилийн тайлангийн хурлаа зохион байгууллааӨчигдөр 11 цаг 29 минут

Банкны тухай хуулийг хэлэлцэнэӨчигдөр 11 цаг 19 минут

Монгол, Солонгосын Боловсролын сайд нар уулзлааӨчигдөр 11 цаг 16 минут

Бүх хүн цагаан хоолтон болвол юу болох вэ?Өчигдөр 11 цаг 13 минут

33 согтуу жолоочийг илрүүлэн саатуулжээӨчигдөр 11 цаг 02 минут

Багахангайд 268м байгалийн чулуун зам ашиглалтад орлооӨчигдөр 11 цаг 00 минут

Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал Монголд бий юу?Өчигдөр 10 цаг 59 минут

Улаанбаатарт 11 хэм хүйтэн2017 оны 11-р сарын 23. 10:00

Үйл явдлын хураангуй2017 оны 11-р сарын 23. 09:59

Өнөөдөр бар өдөр2017 оны 11-р сарын 23. 09:56

Элчин сайд Л.Баттулга итгэмжлэх жуух бичгээ барив2017 оны 11-р сарын 22. 19:06

Ардчилсан залуусын сунгаа шинэ соёл тогтоолоо2017 оны 11-р сарын 22. 19:05

Орон нутгийн спортын мэргэжилтнүүд туршлага судлав2017 оны 11-р сарын 22. 19:02

Батаарын андууд

Хэн юу жиргэв

Санал болгох