Монголд цаазын ял хэрэгтэй ба хэрэггүй

2017 оны 10-р сарын 18. 11:38

Таван настай охин хойд эцэгтээ хүчиндүүлсэн хэрэгтэй холбогдуулан олон нийтийн дунд цаазаар явах ялыг сэргээх тухай яригдаад буй. Үүнтэй холбоотойгоор өчигдөр Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “Цаазын ялыг сэргээхээр хуульчдын баг ажиллуулж эхэлсэн”-ээ мэдэгдсэн. Ер нь манай улсад цаазаар авах ял байх хэрэгтэй юу эсвэл..?

Цаазаар авах ял байх нь зөв:

Манай улс 2012 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Цаазаар авах ялыг халахад чиглэсэн олон улсын нэмэлт II протоколд гарын үсэг зурснаар Монгол Улс энэ төрлийн ялаас татгалзаж буй орны тоонд зүй ёсоор багтсан.

Харин Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн 91.2-т “Хүнийг шунахай, танхай, өс хонзонгийн сэдэлтээр, захиалгаар эсвэл хохирогчийн цус, эд эрхтэнг ашиглах зорилгоор амь насыг нь хохироосон бол 15-25 жил хүртэлх хугацаагаар хорих, эсхүл цаазаар авах ялаар шийтгэнэ”. Тус хуулийн 126.3-т зааснаар “Хүчингийн хэргийг онц аюултай гэмт хэрэгтэн, зохион байгуулалттай бүлэг, гэмт бүлэглэл үйлдсэн, хэргийн улмаас хүний амь нас хохирсон, бусад хүнд хор уршиг учирсан, эхсүл бага насны буюу 14 насанд хүрээгүй хүүхдийг хүчиндсэн бол 15-25 жилийг хорих, эсвэл цаазаар авах ял онооно” хэмээн хуульчилжээ.

Иймд хүүхэд хүчиндсэн хүн дүрст араатнуудыг татварын мөнгөөр 25 жил тэжээж, амьдруулмааргүй байна. Ял шийтгэлийн систем нийгмийн хөгжилдөө тохирсон байх ёстой. Манайд одоогоор цаазын ял хэрэгтэй. Араатныг цаазлах нь шударга ёсны хамгийн энгийн, ойлгомжтой хэлбэр. Ингэж л шууд шийдэхгүй бол араатнууд айдас, сануулга авахгүй. Хүчингийн хэрэгт цаазын ял оноох нь зөв юм. Хүн санамсаргүй хэзээ ч хүчин хийдэггүй.

Гуравхан сая хүн амтай манай оронд иймэрхүү гэмт хэргүүд байнга гарна гэдэг аюулын харанга дэлдэж буй явдал. Дээрээс нь хүнээ хамгаалж чадахгүй хууль, төр байна гэдэг бүр эмгэнэлтэй. Хүмүүс хүн алж, хүрээ талахаас нэгэнт айхаа больсон байна. Мөн тэд ялаас мултарч, ялын хэмжээгээ багасгуулдаг явдал нь байж боломгүй зүйл юм. Нэгэнт хүний амийг санаатайгаар хохироосон хүнийг өршөөх хэрэг байхгүй.

Цаазаар авах ял байх нь буруу:

Хүн төрөлхтөн одоо цаазаар авах ялаас татгалзаж буй. Жил ирэх бүр цаазаар авах ялыг халж байгаа улс орнууд нэмэгдсээр байна. Цаазаар авах ялын гүйцэтгэл харгислалыг төрүүлж байгааг туршлага харуулдаг. Цаазаар авах ял нь улс төрийн хүчирхийлэл, гэмт хэргийг бууруулахад онцгой хүчтэй нөлөө үзүүлдэг гэдэг нь хаана ч нотлогдсонгүй.

Цаазын ял бол нэг төрлийн хуульчлагдсан аллага юм. Өөрөөр хэлбэл Үндсэн хуультай нь зөрчилдсөн тохиолдолд тухайн орон Үндсэн хуулиа дагаж мөрдөх ёстой гэх олон улсын зарчим бий. Гэтэл Монгол Улсын Үндсэн хуулийн хоёрдугаар бүлгийн 16.1-т “Хүн амьд явах эрхтэй, Монгол Улсын Эрүүгийн хуульд заасан онц хүнд гэмт хэрэг үйлдсэний учир шүүхийн хүчин төгөлдөр тогтоолоор ялын дээд хэмжээ оногдуулснаас бусад тохиолдолд хүний амь нас бусниулахыг хатуу хориглоно” гэж заасан байдаг.

Монгол улс хэдэн хүн цаазлаад нийгмийн асуудлаа шийдчихдэг бол хичнээн амар байхсан. Уурлах, шийдэх хоёр ялгаатай. Хүчин хийсэн хэрэгтнийг цаазалж “өршөөж” хэрэггүй. Хөнгөлөөд насан туршид нь нүгэлийг нь үүрүүлэх нь зөв. Манай гяндангийн нөхцөл муу. Тэнд хүн таван жил болоход эрүүл биегүй болж 10-15 жил болоход амьд сүг болдог гэх. Араатнуудыг тэгж зовоох нь зөв. Гагцхүү ийм ялзарсан, авлигач шүүхтэй оронд ямар нэг шударга шийтгэл ярих нь буруу.

Үүнтэй холбоотойгоор цахим орчинд үнэн худал нь мэдэгдэхгүй, баттай бус эх сурвалжийн мэдээлснээрнэгэн хүнийг хүчингийн хэргээр яллаж, цаазын ял оноож гүйцэтгэснээс хойш таван жилийн дараа жинхэнэ гэмт хэрэгтэн илэрсэн тохиолдол гарсан гэх. Тэгэхээр шударга шүүх, шударга прокуроргүй цагт буруугүй нэгэн нь буруутан болж хилсээр хүн алах магадлал өндөр юм.

Эмнести Интернэшнлийн сүүлийн үеийн мэдээгээр:

• 90 улс орон, газар нутагт цаазаар авах ялыг бүхэлд нь халсан;

• 11улс дайны үеийн гэмт хэргүүд зэрэг онцгой хэргүүдээс бусад бүх тохиолдолд халсан;

• 30улс орон практикт халсан: хуулиндаа хэрэглэж байгаа боловч сүүлийн 10 гаруй жил цаазаар авах ялыг огт гүйцэтгээгүй буюу гүйцэтгэлийг хэрэгжүүлэхгүй байх практик тогтсон,

• нийтдээ 131 улс орон цаазаар авах ялыг хуульдаа болон практикт халсан

• бусад 66 улс орон, газар нутагт цаазаар авах ялыг хэвээр хадгалан хэрэглэж байгаа боловч жил ирэх тусам гүйцэтгэх тоо нь буурсаар байгааг харуулж байна.

Г.Хулан



Нэг л LIKE бидэнд хангалттай


LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигч танд дээрх мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой соёлч боловсон, зүй зохистой хэлэлцүүлэг үүсгэх, хувийн үзэл бодлоо илэрхийлэх боломжийг олгож байна.
Та сэтгэгдэл бичихдээ дараах хэдэн зүйлийг анхаарна уу!
  • Аливаа зүйлд санал, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх нь ардчилсан чөлөөт нийгмийн зарчим хэдий ч өөрийн эрх нь бусдын эрх ашгаар хязгаарлагдаж байдаг тул Та бусдад хүндэтгэлтэй хандаж, зөвхөн тухайн мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой саналаа илэрхийлнэ үү.
Дэлгэрэнгүй...

Уншигчдын сэтгэгдлүүд   [ 14 ]

2017 оны 11-р сарын 28. 22:42Зочин - [66.181.186.***]

Одоо хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хуулиасаа иш татах хэрэгтэй л дээ. Одоо наад 91.2, 126.3 дах гэмт хэргүүдэд зөндөө өөрчлөлт орчихсонбайгаа

2017 оны 11-р сарын 22. 00:18Зочин - [202.179.24.***]

urbagch xulgaich gadni gar xul bolson bayar elbeg meted xeregtei

2017 оны 11-р сарын 21. 01:40Зочин - [112.72.12.**]

Цааз заавал байх ёстой. Тэгэхгүй бол жирийн монгол иргэд алуулж дуусаад дан ганц яргачид, танхай балмадчууд, улсаа хувааж идсэн төрийн томчуудаас өөр хүн үлдэхгүй нь

2017 оны 11-р сарын 15. 12:45Зочин - [43.242.243.***]

er n bo alsnii az aluulsnii hohi l bolj bga shuu deee tiim bolohoor turuuled l alah heregtei shuu yamar neg yum boloh l yum bol shuud TURUULJ ALAH HEREGTEI

2017 оны 10-р сарын 28. 00:20Зочин - [202.9.42.**]

Маш хэрцгийгээр хүний амь хохироосон, насанд хүрээгүй охидыг хүчирхийлсэн хүмүүст л хэрэглэж. Болох юм. Хөрөнгө их завших боломж олгож байгаа сангийн яам, үндэсний аудидын холбогдох хүмүүс, санхүүгийн хорооныхонд оногдуулж болмоор санагдана бусад хэрэгт хэрэггүй ээ

2017 оны 10-р сарын 25. 17:26Зочин - [49.0.160.**]

сонгуулиар хүн болгоны утсанд саналаа идэвхитэй өгнө үү гээд мессэж илгээгээд байдаг биздээ тэрэн шиг насанд хүрсэн хүмүүсээс санал аваад цаазын ялаа сэргээх эсэхийг тандаад үзэлдээ

2017 оны 10-р сарын 18. 18:25Зочин - [59.153.115.***]

300 саяаас дээш хөрөнгө идсэн бол цаазаар авах хэрэгтэй

2017 оны 10-р сарын 17. 22:00Зочин - [202.9.42.***]

Тэгээд бид нар алуулаал байх болж байна уу .

2017 оны 10-р сарын 17. 16:50Зочин - [66.181.160.***]

tsaaziin yl bh n zuw gej bodoj bna onts hund gemt heregten sanaatai.huchingiin hereg zeregt urshuuliin huuliin zaalt bhgui uurshuuhgui gesen ug.dood tal n 15 jil changad horiod hund ajil hiilgej hulsii n hohirogchid ugh n zuitei gej bodoj bnaa.baga nasnii huuhed hucindeh n mash tom ayulshuu

2017 оны 10-р сарын 17. 15:22Зочин - [183.177.100.***]

Цаазын ял байх нь зөв. Цаазын ялгүй болсноос хойш нийгмийг цочроосон хүний санаанд оромгүй хэрэг их гарах болсон энэ бүх бузар булай бүхнийг үйлдэгчдийг өөхшүүлж болохгүй.

2017 оны 10-р сарын 17. 14:36Зочин - [43.242.242.***]

цаазын ял байхгүй нь зөв

2017 оны 10-р сарын 17. 12:28Зочин - [202.70.46.***]

Hereggui dee unendee hun torolhton allagiin esreg yvj bn

2017 оны 10-р сарын 17. 11:11Зочин - [103.10.20.***]

цаазын ял бол онцгой тохиолдолд байх нь зөв, эсвэл бүх насаар нь шоронд ажил хийлгээд хохирогч болох хүнд нь цалингий нь өгч байх хэрэгтэй

2017 оны 10-р сарын 17. 10:57Зочин - [103.212.116.**]

tsaaziin yal baih heregtei gej bodoj bna, ghdee gemgui huniig helsduulchihvel ter tom ayul bolno

Шинэ мэдээИх уншсанИх сэтгэгдэлтэй

Чили-Монголын парламентын бүлэг байгуулагдана11 минут 35 секундын өмнө

Пентагон АНУ-ын цэргийн гол өрсөлдөгчдийг нэрлэжээ19 минут 52 секундын өмнө

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга генералуудтай уулзав36 минут 16 секундын өмнө

"Оюутолгой"-д олнооороо анхаарсан долоо хоног49 минут 7 секундын өмнө

Сар шинээс өмнө насны хишгийг олгоно1 цаг 35 минутын өмнө

Хүйтний эрч эрс чангарахыг анхааруулав1 цаг 38 минутын өмнө

Улаанбаатарт 20 хэм хүйтэн1 цаг 41 минутын өмнө

Өнөөдөр хулгана өдөр1 цаг 42 минутын өмнө

Тост, Тосон Бумбын нурууг ухахаа зогсоохыг шаардав18 цаг 33 минутын өмнө

“Бүтээлч сэтгэлгээ” сэдэвт сургалт боллоо18 цаг 37 минутын өмнө

“Сүхбаатарт үйлдвэрлэв” үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ18 цаг 39 минутын өмнө

Д.Сарангэрэл: Өвөлжилт хүнд сумдад түргэн тусламжийн машин олгоно18 цаг 43 минутын өмнө

“ДМЮ” клубийн 16 хүртэлх насны баг ФУАШТ-ий аварга боллоо18 цаг 48 минутын өмнө

Хүчтэй цасан шуурга шуурахыг анхаарууллаа19 цаг 33 минутын өмнө

"2018 онд 15-39 насны хүмүүсийг эрт илрүүлэг үзлэгт хамруулна"19 цаг 36 минутын өмнө

Энэ онд 28 төрлийн өвчнийг эх орондоо эмчилдэг болно19 цаг 41 минутын өмнө

Рио Тинто компанийн төлөөлөгчөөр Д.Мөнхтүшиг ажиллахаар болжээ20 цаг 22 минутын өмнө

Донорын тухай хуулийг шинэчлэн баталлаа20 цаг 25 минутын өмнө

Ц.Оюунбаатар: О.Баасанхүү МАХН-ын гишүүн биш болсон20 цаг 28 минутын өмнө

"Сахиусан тэнгэр"-үүдийн сайхан харагддаг гол нууц20 цаг 42 минутын өмнө

Хөрөнгийн зах зээлд өсөлт гарч, 2011 оны түвшнээс давлаа20 цаг 50 минутын өмнө

“Элэг бүтэн монгол” хөтөлбөрийн үр дүнг танилцуулав21 цагийн өмнө

Аймгуудад өвс, тэжээл хүргэхээр боллоо21 цаг 2 минутын өмнө

Өмнөговь аймагт цагаан зээрээс шүлхий өвчин илэрчээ21 цаг 6 минутын өмнө

Тэтгэврийн доод хэмжээг 280 мянган төгрөг байхаар шинэчлэн тогтоов21 цаг 36 минутын өмнө

"Цаашид хуурамч мэдээлэлд автахгүй байх нь чухал" гэв21 цаг 42 минутын өмнө

"Сургуулийн орчин дахь хүүхэд хамгааллын бодлого" төсөл амжилттай хэрэгжив22 цаг 19 минутын өмнө

Дөрөвдүгээр сарын 1-нд бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлнэ22 цаг 34 минутын өмнө

ХУД-ийн Боловсролын хэлтэст итгэмжлэл олголоо22 цаг 37 минутын өмнө

"Ганцмод” боомт хэвийн ажиллаж эхэлжээ22 цаг 39 минутын өмнө

Монгол Улсыг хар жагсаалтаас гаргах нь зөв гэж шийджээ22 цаг 48 минутын өмнө

Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг ШХАБ-ын уулзалтад урьжээ22 цаг 50 минутын өмнө

О.Баасанхүүг МАХН-ын даргаар бүртгэх боломжгүй гэж үзжээ22 цаг 54 минутын өмнө

“Заалны хөл бөмбөг”-ийн тэмцээн болноӨчигдөр 13 цаг 50 минут

Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатарын захидлыг гардуулавӨчигдөр 13 цаг 48 минут

Зам тээврийн осолд бага насны 12 хүүхэд өртжээӨчигдөр 13 цаг 31 минут

Тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай хэлэлцэнэӨчигдөр 13 цаг 25 минут

PDAC-2018 чуулганд уул уурхайн салбарын төлөөлөгчид оролцоноӨчигдөр 13 цаг 08 минут

Монголын 3х3 сагсан бөмбөгийн баг ДАШТ-д оролцоноӨчигдөр 13 цаг 06 минут

Д.Тэрбишдагва: Тагнуул, цагдаа оруулаад Оюутолгойг шалгаяӨчигдөр 12 цаг 59 минут

Нийслэлийн ажлын хэсэг Сүхбаатар дүүрэгт ажиллаж байнаӨчигдөр 12 цаг 34 минут

Агаарын бохирдлыг бууруулах газрын даргаар Б.Цацралыг томиллооӨчигдөр 12 цаг 29 минут

Ууттай цай аюултай болох нь нотлогдовӨчигдөр 12 цаг 28 минут

Moody's Монголын зээлжих зэрэглэлийг ахиулавӨчигдөр 12 цаг 15 минут

Гар утас жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд аюултай нь нотлогджээӨчигдөр 12 цаг 11 минут

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Давосын чуулга уулзалтад оролцох уу?Өчигдөр 11 цаг 48 минут

ҮУПК үнэт эдлэлийн дархан бэлтгэх танхимтай боллооӨчигдөр 11 цаг 45 минут

Саун, массажны газраас 20 биеэ үнэлэгчийг илрүүлжээӨчигдөр 11 цаг 39 минут

22 мянган иргэний мэдээлэл зөрчилтэй байнаӨчигдөр 11 цаг 34 минут

Ерөнхий сайд чуулганд мэдээлэл хийнэӨчигдөр 11 цаг 15 минут

Үндэсний бөхийн шилдэг 16 бөх маргааш хүч үзнэӨчигдөр 10 цаг 59 минут

Умард Солонгосын цөмийн зэвсгийн тоог шинжээчид гаргажээӨчигдөр 10 цаг 52 минут

Ази, Номхон далайн орнуудын чуулганд УИХ-ын төлөөлөгчид оролцож байнаӨчигдөр 10 цаг 48 минут

Казахстанд автобус шатаж, 52 хүн амиа алджээӨчигдөр 10 цаг 42 минут

МАХН-ын дарга хэн болох эсэх нь шийдэгдэнэӨчигдөр 10 цаг 36 минут

ОХУ цөмийн зэвсэг хориглох тухай гэрээнд нэгдэхээс татгалзавӨчигдөр 10 цаг 24 минут

Гурван жилийн цэргийн алба бидэнд хэрэгтэй юу?Өчигдөр 10 цаг 07 минут

Тос, Тосон Бумбын нурууг ухсан талаар мэдээлнэӨчигдөр 09 цаг 33 минут

Хүйтний эрч чангарахыг анхааруулавӨчигдөр 09 цаг 31 минут

Өнөөдөр гахай өдөрӨчигдөр 09 цаг 28 минут

“Монгол Данжуур”-ын гэрэлт хөшөөг ЮНЕСКО-д бүртгэжээ2018 оны 1-р сарын 18. 19:17

Булган аймагт өвөлжилтийн байдал хүндэрсэн байна2018 оны 1-р сарын 18. 19:14

Нийслэлд 2018-2019 онд хийгдэх бүтээн байгуулалтууд2018 оны 1-р сарын 18. 19:04

Хөнгөлөлттэй эмийн жагсаалтыг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна2018 оны 1-р сарын 18. 18:59

Аврагч мазаалай цэцэрлэгээр аялав2018 оны 1-р сарын 18. 18:54

Буриад Улсын тэргүүн цахилгаан эрчим хүч тогтмол нийлүүлэх сонирхлоо илэрхийлэв2018 оны 1-р сарын 18. 18:52

17 дугаар цэцэрлэгийг засварлах хөрөнгийг "Өвсний Үндэс" хөтөлбөрөөс шийдвэрлэв2018 оны 1-р сарын 18. 18:34

Замын цагдаагийн уулзвар гүүрэн гарцын замын ажил эхэлнэ2018 оны 1-р сарын 18. 18:15

“Сургах зүйн боловсрол олгох” сургалт болж байна2018 оны 1-р сарын 18. 17:52

Албан хаагчдыг хөрөнгө, орлогоо мэдүүлэх сургалтад хамруулав2018 оны 1-р сарын 18. 17:50

Цэргийн бүртгэл 80 хувьтай байна2018 оны 1-р сарын 18. 17:18

"Мансууралгүй ирээдүй бидний сонголт" сургалт боллоо2018 оны 1-р сарын 18. 17:15

Алт олборлож байгаад амиа алджээ2018 оны 1-р сарын 18. 16:55

Ким Кардашиан охинтой болжээ2018 оны 1-р сарын 18. 16:49

Банкны тухай хууль болон холбогдох тогтоолын төслүүдийг батлав2018 оны 1-р сарын 18. 16:42

Б.Батнасан: Газрын хэлэлцүүлэгт оролцохыг иргэддээ уриалж байна 2018 оны 1-р сарын 18. 16:34

Нийтийн тээврийн хөгжлийн асуудлаар хэлэлцэж байна2018 оны 1-р сарын 18. 16:31

Бага насны хүүхдүүдийг дээрэмддэг бүлэг этгээдийг баривчилжээ2018 оны 1-р сарын 18. 16:14

Барилгын зураг төсөл боловсруулах үйлчилгээг цахимаар авдаг боллоо2018 оны 1-р сарын 18. 15:58

"Чингэлэгт даруулчихаад 11 сая төгрөг төлнө гэж бодсонгүй"2018 оны 1-р сарын 18. 15:37

Хакүхо М.Даваажаргал Хацү башёг өнжинө2018 оны 1-р сарын 18. 15:34

Нөлөөллийн үнэлгээ хийх ажлын хэсэг дүгнэлтээ танилцуулна2018 оны 1-р сарын 18. 15:32

Багахангай дүүргийн эрүүл мэндийн төвтэй танилцав2018 оны 1-р сарын 18. 15:31

Усанд осолдсон хүүг эрэн хайсаар байна2018 оны 1-р сарын 18. 15:25

Дахин төлөвлөлтөөс хохирсон иргэд НИТХ-ын даргад хандлаа2018 оны 1-р сарын 18. 15:20

"Эрдэнэтийн 39 хувийг хэдэн луйварчид авахыг эсэргүүцэж байна"2018 оны 1-р сарын 18. 15:10

Оюу Толгой зэсийн баяжмалаа нийлүүлж чадахгүйд хүрчээ2018 оны 1-р сарын 18. 13:34

Цаасан дээр байгуулсан газрын тосны үйлдвэр хэзээ босох вэ?2018 оны 1-р сарын 18. 13:21

НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн хоригийн жагсаалтад өөрчлөлт оржээ2018 оны 1-р сарын 18. 13:16

Багш нар тогтвортой хөгжлийн асуудлаар чуулж байна2018 оны 1-р сарын 18. 13:13

Агаарын бохирдлыг бууруулахад Буриадууд хамтран ажиллана2018 оны 1-р сарын 18. 13:06

Г.Өсөхбаяр нарын таван уулчин Аконкагуа оргилыг зорив2018 оны 1-р сарын 18. 12:56

Монгол кино төсөл “Азийн кино хөрөнгө оруулалтын форум”-д өрсөлдөнө2018 оны 1-р сарын 18. 12:49

“Аж үйлдвэрийн мэдээллийн нэгдсэн цахим сан”-тай болно2018 оны 1-р сарын 18. 12:23

"Гадаадын банк орж ирэх бүрэн бололцоотой гэж үзэж байна"2018 оны 1-р сарын 18. 12:19

Жанжин клубээс төмөр зам доогуур Дүнжингаравын авто замтай холбох ажил хийгдэнэ2018 оны 1-р сарын 18. 12:12

Төрөхөөсөө 40 минутын өмнө л жирэмсэн гэдгээ мэджээ2018 оны 1-р сарын 18. 11:36

“Булган” голын мөсөн дээр хүүхэд тоглож байгаад осолджээ2018 оны 1-р сарын 18. 11:20

УИХ-ын дарга М.Энхболд Вьетнам Улсыг зорилоо2018 оны 1-р сарын 18. 11:16

Их Британид ганц бие хүмүүсийн асуудал эрхэлсэн сайдтай болжээ2018 оны 1-р сарын 18. 11:08

Батаарын андууд

Хэн юу жиргэв

Санал болгох