Битүүлэх ёсон

2018 оны 2-р сарын 15. 10:19

Монголчууд өвлийн адаг сарын сүүлийн өдөр битүүлдэг.

Битүүлэх гэдэг нь билгийн улирлын cap бүрийн гучинд тэнгэрт cap үл үзэгдэх битүү харанхуйгаас үүдэн буурал жилийн отголох өдрийг тэмдэглэхийг хэлнэ. Энэ өдрийг тусгай зан үйлээр үддэг. Мөн хүнээс зээлсэн мөнгө, зоос, эд мал байвал даруйхан эргүүлэн өгөх, хэрэлдэж эв түнжин эвдэрсэн хэн хүнтэй зориуд уулзаж эв эеэ засдаг.

Битүүний өмнөх өдөр айл болгон бурхан шүтээнээ тахин, гэр орныхоо тоос шороог гүвж хог буртгийг цэвэрлэдэг. Энэ өдөр эмэгтэйчүүд нь идээ цагаагаа бэлдэж харин эрчүүд нь хүлэг морьдоо барьж хур дэлийг нь засч бэлдэнэ. Битүүний орой өрхийн тэргүүлэгч гэрийнхээ баруун тотгоны дээр цагаан чулуу, сахиусуудын орох үүдийг нээдэг. Мөн зүүн тотгоны дээр өргөс, харгана, шарилж тавьж муу зүгийн ад зэтгэрийн хорлолыг хөөж буцаана. Ингээд шинэ сайхан хувцсаа өмсөцгөөн гал, бурхандаа дээж өргөөд дараа нь битүүлдэг.

БИТҮҮНИЙ ОРОЙ ХҮЖЭЭ ӨРГӨӨД УНШИХ ТАРНИ

Битүүний орой, шинийн 1, 2, 3, 8, 15-нд зул, хүжээ өргөөд "Ум навова гавади базар сараа брамадани дата гадая архади самья сам буддава дадьята ум базар маха базар махадэза базар маха бидья базар маха зидда базар маха боди мандова сам гармана базар сарва гарма ава арани бишодана базар суха" гэдэг тарнийг уншаарай.

БИТҮҮНИЙ ОРОЙ ТОТГОН ДЭЭРЭЭ ЯАГААД МӨС ТАВЬДАГ ВЭ?

Монголчуудын эрт дээр үеэс дагаж мөрддөг ёс заншлын нэг бол Лхам хурах ёс юм. Энэ нь тэр жилийнхээ бурхан номын ажлыг хэрхэн дэлгэрүүлсэн, эх болсон зургаан зүйл амьтны төлөө буян үйлдсэн урган ирж буй жилдээ өөрсдийнхөө хийх буян номын ажил үйлсээ даатгаж Лхамаа шөнөжин хурж Цагаан сарын шинийн нэгний өглөө Цэдэр балингаа залдаг билээ. Битүүний орой айл өрхүүд зүүн хатавчиндаа харгана тавьдаг нь тэр жилдээ өрх гэрт элдэв гай барцад орж ирэхгүй, ажил төрөлд нь ямар нэг саад тотгор учрахгүй, ажил амьдралын үйл бүтээл бүхэн нь дэвжин дэлгэрч дээшлэн мандаж байхын билэгдэл бүхий учир утгатай юм. Мөн үүдний тотгон дээрээ мөс, будаа тавьдаг.

Мөс нь Лхам бурханы хүлгийн ундаа, будаа нь бурхандаа өргөж байгаа дээж тахилын идээ юм. Орчин цагийн айл өрхүүд мөсийг хөргөгчиндөө буюу тагтан дээрээ хөлдөөгөөд тахилын аяга эсвэл жижиг хундага мэтэд хийж тавьж болно. Дээр үед бол арвай буудай тавьдаг байсан. Харин одоо шар, цагаан аль ч будааг тавьж болно. Лхам бурхан нь "Умаа хум" гэх хооронд л ертөнцийг тойрон оддог хэмээн үздэг учраас битүүний орой наран жартахтай уралдан зул хүжээ бадраан, бурхан тахилын бүх л үйлээ цэгцлэн, идээ будаагаа өргөж амжсан байх ёстой гэнэ.

БИТҮҮНИЙ ЗООГ

Битүүний зоог эрүүг нь заагаагүй хонины битүү толгой юм уу өвчүү байдаг. Өвчүү чанасан бол өвчүүгээ өөд нь харуулан дээр нь дал, дөрвөн өндөр, шаант, залаатай богтос тавина. Битүү толгой чанасан бол аманд нь өвс ногоог төлөөлүүлэн сонгино сармис суулгаж, гургалдайны түрийтэй үзүүрийг толгойныхоо ард тавьж гургалдайгаар нар зөв ороож сэмжээр бүтээн дал дөрвөн өндөр, шаант богтосны аль нэгийг тавьдаг. Битүүний орой бууз жигнэж банш чанан, мөн шөлний будаа хийж, айл хөршийндөө хүүхдээр хүргүүлдэг. Бууз, баншиндаа цагаан мөнгө хийж тэр бууз, банш таарсан хүн ирэх жил олз омогтой явахыг билэгшээдэг.

БИТҮҮНИЙ ӨДӨР ЦЭЭРЛЭХ ЗАН ҮЙЛ
  • Битүүн бол тэр жилийн хамгийн сүүлийн өдөр. Энэ өдөр айл хэсэхийг цээрлэнэ. Хэсүүчилсэн хүн шинэ ондоо бас л тэнүүчилнэ гэдэг. Энэ шөнө айлд хоновол сүнс төөрнө. Гэрийн эзэн гэртээ байх нь ямар нэгэн гай барцад тохиолдохоос сэрэмжилж, буян хишгээ тогтоож буй хэрэг.
  • Битүүний өдөр нохой зодохыг цээрлэнэ. Зодвоос урган гарах шинэ ондоо гай гамшиг тохиолдох бөлгөө. Харин цадтал хоолло.
  • Амандаа юм зажилж гадаа гарахыг цээрлэнэ. Газарт ус, угаадас асгаж болохгүй. Эс тэгвэл чөтгөр ам долоож, яр шарханд баригдана.
  • Гэр орон харанхуй байх, гадаа хувцас хунараа хонуулах, нялх хүүхдийг нэрээр нь дуудахыг цээрлэнэ. Чөтгөр хорлоно хэмээн үздэг.
  • Өлөн зэлмүүн хонохыг цээрлэнэ. Урган гарч буй жилд нийтээрээ өлсөхийн ёр гэхийн учир хоол ундаа цадтал тохируулан хэрэглэнэ.
  • Гэр орондоо хэл ам хэрүүл шуугиан хийх, өндөр дуугаар чанга бархирахыг цээрлэнэ. Эс дагаваас шинэ ондоо хэрүүл тасрахгүй. Айл гэр улс орон амар тайван бус байх бөлгөө.


Нэг л LIKE бидэнд хангалттай


LIKE дараарай, баярлалаа

Сэтгэгдэл бичих

Анхааруулга

Уншигч танд дээрх мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой соёлч боловсон, зүй зохистой хэлэлцүүлэг үүсгэх, хувийн үзэл бодлоо илэрхийлэх боломжийг олгож байна.
Та сэтгэгдэл бичихдээ дараах хэдэн зүйлийг анхаарна уу!
  • Аливаа зүйлд санал, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх нь ардчилсан чөлөөт нийгмийн зарчим хэдий ч өөрийн эрх нь бусдын эрх ашгаар хязгаарлагдаж байдаг тул Та бусдад хүндэтгэлтэй хандаж, зөвхөн тухайн мэдээ, нийтлэлтэй холбоотой саналаа илэрхийлнэ үү.
Дэлгэрэнгүй...

Уншигчдын сэтгэгдлүүд   [ 0 ]

Шинэ мэдээИх уншсанИх сэтгэгдэлтэй

2017 онд мотоциклийн ослоор 54 хүн амиа алджээ44 секундын өмнө

"Шивээ-Овоо"-д шинэчлэл хэрэгтэй байна7 минут 37 секундын өмнө

Үйл явдлын хураангуй46 минут 38 секундын өмнө

Улаанбаатарт 12 хэм хүйтэн48 минут 14 секундын өмнө

Суудлын автомашины импорт 300 хувиар өсчээ15 цаг 32 минутын өмнө

Архангай аймагт найман төсөл хэрэгжинэ15 цаг 49 минутын өмнө

Завхан аймгийн 63 газрыг тусгай хамгаалалттай газарт оруулав15 цаг 59 минутын өмнө

Чех Улсын Элчин сайд Орхон аймагт ажиллалаа16 цаг 1 минутын өмнө

Чингэлтэй дүүргийн Онцгой комиссын хуралдаан боллоо16 цаг 3 минутын өмнө

Шүлхий өвчний талаар үүрэг чиглэл өглөө16 цаг 39 минутын өмнө

“Шивээ-Овоо” ХК үйл ажиллагаа нь зогсож болзошгүй болжээ16 цаг 52 минутын өмнө

Баян-Өлгий аймагт баярын үеэр 24 хүүхэд мэндэлжээ16 цаг 58 минутын өмнө

Гэмт этгээдүүд дахин хэрэг үйлдэхээр төлөвлөж байжээ17 цагийн өмнө

Банк хоорондын төлбөрийн системд шинэчлэл хийв17 цаг 6 минутын өмнө

Б.Батзориг: Ургац алдсан ч гурилынхаа үнийг тогтвортой барьж чадлаа17 цаг 8 минутын өмнө

Тамирчдын зурагт Б.Бат-Эрдэнэ гишүүн тайлбар хийв17 цаг 20 минутын өмнө

"Тавантолгойн цахилгаан станцын барилгын ажил эхлэхэд бэлэн болсон" гэв17 цаг 24 минутын өмнө

“Миний эх орон” үзэсгэлэн Дундговь аймгийн музейд нээгдэв17 цаг 40 минутын өмнө

Нийслэлчүүдийн цасны баяр Хандгайтад болно17 цаг 47 минутын өмнө

Эрдэнэбулган, Арбулаг сумын эмнэлгүүдэд түргэний машин өглөө17 цаг 50 минутын өмнө

"Гэрэл тусгая" видео уралдааны шилдгүүд шалгарав18 цаг 12 минутын өмнө

Ерөнхийлөгч маргааш Сэлэнгэ аймгийн иргэдтэй уулзана18 цаг 26 минутын өмнө

Хакүхо хуримын ойгоо "нижгэр" тэмдэглэв18 цаг 33 минутын өмнө

Налайх дүүргийн ахмадуудад хүндэтгэл үзүүлэв18 цаг 43 минутын өмнө

Нийслэлийн ногоон бүсийн зэрлэг амьтдад идэш тэжээл тавилаа18 цаг 46 минутын өмнө

Багшлах эрх олгох шалгалтын бүртгэл эхэллээ18 цаг 49 минутын өмнө

"Рио тинто манай цахилгаан станц барих төслөөс татгалзаагүй"20 цаг 7 минутын өмнө

Согтуугийн дуудлага 57 хувиар буурчээ20 цаг 46 минутын өмнө

Гамшгийн эрсдэлийг бууруулах Азийн сайд нарын бага хурал болно20 цаг 56 минутын өмнө

МХБ-ийн шинэчлэгдсэн журмуудыг танилцуулах сургалт болов20 цаг 59 минутын өмнө

Цагдаагийн алба хаагчид өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллав21 цаг 1 минутын өмнө

"Үндэсний шигшээ багийн өдөр”-ийг анх удаа тэмдэглэв21 цаг 3 минутын өмнө

Таван толгойн цахилгаан станцын асуудлаар хэвлэлийн хурал зарлалаа21 цаг 23 минутын өмнө

Үндэсний лигийн тэмцээнд Ховд Шонхорууд баг илүүрхэв21 цаг 28 минутын өмнө

ЭЕШ-ын бүртгэл дөрөвдүгээр сарын 16-ныг хүртэл үргэлжилнэ21 цаг 32 минутын өмнө

Байнгын хороо ажлаа тайлагнана22 цаг 2 минутын өмнө

Уул уурхайн салбарын үйлдвэрлэл 124 тэрбум төгрөгөөр өсчээ22 цаг 4 минутын өмнө

Орхон аймагт шүлхий өвчин гарчээ22 цаг 10 минутын өмнө

ОХУ-Монголын ЗГ хоорондын комиссын хуралдаан болно22 цаг 14 минутын өмнө

Аргентин улс руу өнөөдрөөс визгүй зорчино22 цаг 20 минутын өмнө

Хархираа голын мөс цөмөрч суусан машинтай иргэдийг аварчээ22 цаг 55 минутын өмнө

Банкны хүү буурах хүлээлт23 цаг 12 минутын өмнө

"Гэрэл тусгая" уралдааны шилдэг бүтээлүүдийг шалгаруулна23 цаг 16 минутын өмнө

Хоосон ходоодонд цөвтэй бүтээгдэхүүнүүд23 цаг 25 минутын өмнө

Ч.Саранзаяа: УИХ-ын гишүүн Д.Гантулга манай гэрээс зүгээр гараагүй нь тогтоогдчихлоо23 цаг 48 минутын өмнө

Гүржийн мэргэн буучид Арменд нуугдаж байна23 цаг 54 минутын өмнө

Агаар цэвэршүүлэгчийн аюулгүй байдалд шалгалт хийв23 цаг 59 минутын өмнө

Трампын “цөмийн чемоданаас” болж юу болсон бэ?Өчигдөр 09 цаг 52 минут

Засгийн газрын "шахалтанд" Оюутолгой бүдрэх үү?Өчигдөр 09 цаг 39 минут

Үйл явдлын хураангуйӨчигдөр 09 цаг 07 минут

Улаанбаатарт 12 хэм хүйтэнӨчигдөр 09 цаг 05 минут

Өнөөдөр хонь өдөрӨчигдөр 09 цаг 03 минут

Б.Тэгшбаяр ААШТ-ээс хүрэл медаль хүртлээ2018 оны 2-р сарын 19. 18:21

Багануур дүүрэгт 450 боодол өвс шатжээ2018 оны 2-р сарын 19. 18:19

Албаны нохой хилийн зөрчил илрүүлжээ2018 оны 2-р сарын 19. 18:15

Хууль зөрчин удирдах албанд томилогдсон 33 хүнийг ажлаас нь чөлөөлжээ2018 оны 2-р сарын 19. 17:44

Цагаан нуур сумын цэцэрлэгийг засварлана2018 оны 2-р сарын 19. 17:40

Монголын 600 орчим хөгжөөн дэмжигч тамирчдаа дэмжив2018 оны 2-р сарын 19. 17:07

Замын цагдаагийн албанаас жолооч бүрт талархал илэрхийлэв2018 оны 2-р сарын 19. 16:52

Зочид буудлын салбарын орлого 42.4 хувиар өсчээ2018 оны 2-р сарын 19. 16:45

Үндэсний лигийн финалын тоглолт эхэлнэ2018 оны 2-р сарын 19. 16:40

Даунинг-стритэд болсон зодоон2018 оны 2-р сарын 19. 16:33

Пёнчан 2018: Норвегичууд медалийн тоогоор тэргүүлж байна2018 оны 2-р сарын 19. 16:00

ХОМ-ийн тайлан, дүн мэдээг гаргаж байна2018 оны 2-р сарын 19. 15:54

Баяраар орон нутгийн замд 7 хүн амь насаа алджээ2018 оны 2-р сарын 19. 15:48

Онцгойгийнхон зургаан иргэний амийг аварчээ2018 оны 2-р сарын 19. 15:13

Баярын үеэр түргэн тусламжийн 3884 дуудлага иржээ2018 оны 2-р сарын 19. 15:05

МБХ-ны ерөнхийлөгчөөр Ө.Ганзориг томилогджээ2018 оны 2-р сарын 19. 15:01

The Voice: Хэн хэний багт орсон бэ?2018 оны 2-р сарын 19. 14:50

МХБ-ийн ТОП 20 индексийн сагс шинэчлэгдэв2018 оны 2-р сарын 19. 14:44

Баярын өдрүүдэд 672 хүнийг эрүүлжүүлжээ2018 оны 2-р сарын 19. 14:37

Хүний амь насыг хохироогоод зугтсан жолоочийг олжээ2018 оны 2-р сарын 19. 14:32

М.Энхболд: 1954 онд манай ээжийн ээж урдаас орж ирсэн хүнтэй хамт амьдарч байсан юм байна лээ2018 оны 2-р сарын 19. 13:32

Мах, сүүн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчдийн хохирлыг барагдуулав2018 оны 2-р сарын 19. 13:11

ОУХМ Ч.Отгонцэцэг 84, Б.Ачбадрах 97 дугаар байрт орлоо2018 оны 2-р сарын 19. 13:07

ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Монгол Улс ажиглагчаар оролцоно2018 оны 2-р сарын 19. 12:53

Гадаад харилцааны сайд Японд айлчлал хийнэ2018 оны 2-р сарын 19. 12:50

“Эрдэнэт” үйлдвэрийн асуудлаар Арбитрт давж заалдах эрхгүй болжээ2018 оны 2-р сарын 19. 12:29

Монголын гурван жүдоч АНЭУ-ын өмнөөс барилдана2018 оны 2-р сарын 19. 12:12

Гал түймэр, аврах ажиллагааны 34 дуудлага иржээ2018 оны 2-р сарын 19. 11:54

“Оюу толгой” ХХК эрчим хүчээ дотоодын эх үүсвэрээс хангана2018 оны 2-р сарын 19. 11:50

МУИС Гаванын Их сургуультай хамтарсан судалгаа хийнэ2018 оны 2-р сарын 19. 11:45

Нийслэлийн ахмад настнуудад хүндэтгэл үзүүлэв2018 оны 2-р сарын 19. 11:35

Хүүхдүүдийн дунд ходоодны хямрал их байжээ2018 оны 2-р сарын 19. 11:31

64 настай ээж болон түүний охид2018 оны 2-р сарын 19. 11:17

"Талх Чихэр" ХК ногдол ашиг тараана2018 оны 2-р сарын 19. 10:49

Гэр хорооллын өрхүүдэд халуун ус түгээж эхэллээ2018 оны 2-р сарын 19. 10:44

ОХУ-ын Элчин сайд И.К.Азизов мэндчилгээ дэвшүүлэв2018 оны 2-р сарын 19. 10:39

“Нарантуул” худалдааны төв энэ сарын 24-нөөс ажиллана2018 оны 2-р сарын 19. 10:34

Ц.Гэрлээ Соёлын элчээр томилогдлоо2018 оны 2-р сарын 19. 10:28

Умард Солонгост дарамт шахалт үзүүлэхээ боливол яах вэ?2018 оны 2-р сарын 19. 10:02

Дээрмийн гэмт хэргүүдийг шуурхай илрүүлэв2018 оны 2-р сарын 19. 09:56

Иранд онгоцны ослоор 66 хүн амь үрэгджээ2018 оны 2-р сарын 19. 09:53

НӨАТ: Супер сугалааны азтан тодорсонгүй2018 оны 2-р сарын 19. 09:48

Хятад руу дайрч давшлах нь муу үр дагаварт хүргэж болох юм2018 оны 2-р сарын 19. 09:45

Өнөөдөр морь өдөр2018 оны 2-р сарын 19. 09:40

Нохой жилд нефтийн үйлдвэртэй "болох нь"2018 оны 2-р сарын 19. 09:38

Зам тээврийн ослын 292 дуудлага иржээ2018 оны 2-р сарын 19. 09:06

Үйл явдлын хураангуй2018 оны 2-р сарын 19. 09:00

Улаанбаатарт 11 хэм хүйтэн2018 оны 2-р сарын 19. 08:59

Батаарын андууд

Хэн юу жиргэв

Санал болгох