Бөхчүүд жудагтай юу?

2000 оны эхэн үе бол бөхчүүдийн нэр хүнд ард олны дунд навс унасан үе байлаа. Хүүхэн хүчиндсэн, хүн алсан, хулгай хийсэн, тоносон, дээрэмдсэн, авлигадсан, авгайгаа зодсон, айл гэр үймүүлсэн, ард түмний өмчийг хувьчлал нэрээр хуссан гээд бүх муу зүйлийг бөхчүүд хийсэн учраас нийгэм тэр аяараа бөх хүн “муухай” гэсэн ойлголттой болсон байв. Хамгийн гол нь энэ бүх муу муухайд том цолтнууд ихээр орооцолдох болсон нь олон түмний итгэлийг алдахад хүргэсэн. Бүр сүүлдээ Монгол бөхийн ариун дэвжээн дээр цусаа гоожуулан зодолддог тэмцээнийг ч бөхчүүд өөрсдөө санаачилж, мөнгө төлөн анд нөхдөө хооронд нь алалдуулж байлаа. Ард түмэн бол аливаа зүйлд ханатай дүн тавьдаг ухаалаг шүүгчид. Хэдийгээр бүх бөхчүүд ингэж ёс жудаг, хууль журмыг зөрчөөгүй ч олон хүн тэдний дундаас хэрэг тариад байсан учраас ийнхүү нэр нь цөвтөх шалтгаан болсон нь дамжиггүй. Угаас монголчууд “Нэг үхрийн эвэр доргивол мянган үхрийн эвэр доргидог” гэж хэлэлцдэг улс. Гэтэл үндэсний бөхийн хэдэн “мангарууд” дээр сумогийн “бүтэхгүй” гарууд нэмэгдэв. Сонгинохайрхан дүүрэгт хэн гэдэг сумоч нэр дэвшиж, яаж “цүпаридсаныг” хэн ч мартаагүй байгаа.

Бөхчүүдийн нэр сэвтсэн ийм үед цагийг эзэлсэн их аварга Б.Бат-Эрдэнэ улс төрд орж ирсэн нь өөрт нь халтай ч, бөхчүүдэд ээлтэй ажил болсон юм. Аварга маань их ч муу хэлүүлж, их ч басамжлуулж өнөөдрийн улс төрийн өндөрлөгт хүрсэн. Жинхэнэ Монгол эрийн ноён нуруу, холч ухааныг бид аваргаасаа зүлэг ногоон дэвжээнээс ч, их хурлын танхимаас ч харлаа. Оюутолгойгоо хамгаалж, уул усаа өмөөрч тэмцсэн аваргынхаа талд монголчууд бат зогсож байлаа. Тийм ч учраас Монгол улсын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшин яваа аваргаа харах тусам “Монгол бөхийн босоо цагаан хийморь өөдөө” хэмээн ард түмэн уухайлсан. Энэ уухайн түрлэг бөхчүүдийн хийсэн бузар булай бүхнийг ариусган бүдгэрүүлж, мартагнуулахад хүргэжээ. Харин бөхчүүдийн маань жудаг сэргэсэн болов уу. Б.Бат-Эрдэнэ аваргынхаа биеийн бяраас илүүтэй ухааныг бярыг эрхэмлэсэн өнгөрөгч 14 жилийн тэмцлийг ухамсарласан болов уу.

Үргэлжлэлийг эндээс