Түүхчид Маргарет Тэтчерийн нууцыг дэлгэлээ

Их Британийн ерөнхий сайд асан Маргарет Тэтчер Нефть экспортлогч орнуудын байгууллагын (ОПЕК) ерөнхий нарийн бичгийн даргаас тансаг үнэт эрдэнэсийн чимэг зүүлтавч, энэхүү бэлгийн талаар албан ёсоор мэдүүлэг бүрдүүлж өгөөгүй, мөн Михаил Горбачевтай уулзахаар бэлтгэж байхдааДэлхийн гуравдугаар дайны тухай Том Клэнсийн романыг уншижбайжээ. 2015 оны 12 дугаар сарын 30-нд Их Британийн Үндэсний архивын газрын ил болгосон баримт бичгүүдээс эрдэмтэд эдгээр баримтыг мэдэж авсаныг “Гардиан” сонинд мэдээлсэн байна.
Хувийн айлчлал хийх үеэр нь ОПЕК-ийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ман аль-Отайбаас ерөнхий сайдад өгсөн бэлгийн талаар Тэтчерийн нарийн бичгийн дарга нар 1986 оны 12 угаар сард санаа тавьж эхлэжээ. Ерөнхий сайдын хэвлэлийн нарийн бичгийн даргамаргад эрдэнэ, бриллианттай зүүлт, ээмэг, бугуйвчийн тухай олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүдэд мэдээлэхгүй байхаар шийдсэн байна.Үнэт эдлэл авсан тухайг баримтаар нотлоогүй ажээ (өөрөөр хэлбэл ийм бэлэг авсан гэдэгт засгийн газар итгэхгүй байсан байна). Гэвч 12 дугаар сард Christie’s-ийн дуудлага худалдаан дээр Тэтчерийн эд өлгийн зүйлсийн дунд маргад эрдэнэ, бриллианттай зүүлт(158 мянган фунтээр заржээ) байсан байна. Энэ үнэт эдлэл ерөнхий сайдад хэрхэн ирснийг дуудлага худалдааны каталогт мэдээлээгүй ажээ.
Рональд Рейган 1986 оны Исландын дээд хэмжээний уулзалтад (зэвсэглэлийг хязгаарлах асуудлаархи нь АНУ-ын ерөнхийлөгч болон зөвлөлтийн удирдагчийн уулзалт) бэлтгэж байхдаа ердийн зэвсэглэл хэрэглэсэн ЗСБНХУ, НАТО-гийн хоорондын дэлхийн гуравдугаар дайны тухай Том Клэнсийн “Улаантны хар салхи” гэдэг романыг (романы нэг хэсэгт зөвлөлтийн десантчид Исландыг эзлэн авч байгаа тухай өгүүлдэг аж) уншихыг Тэтчерт зөвлөж байсан байна.
“Ерөнхийлөгч энэ номыг уншихыг чухалчилан зөвлөж байсан юм. Уг ном Зөвлөлт Холбоот Улсын бодол төлөвлөгөө, стратегийн тухай маш сайн төсөөлөл өгдөг. Романыг уншаад түүнд тун аятайхан сэтгэгдэл төрсөн нь илэрхий” гэж Тэтчерийн нарийн бичгийн дарга дурджээ.
Үүнээс гадна, Рейган ЗСБНХУ-ын талаархи Тэтчерийн сэтгэлийн түгшүүрийг арилгахыг оролдож байжээ (британийн ерөнхий сайд дайсныг цөмийн зэвсгийн хүчээр тогтоон барих хэрэгтэй хэмээн үзэж байсан байна). “Оросууд дайн хийхийг хүсээгүй, тэд цөмийн дайны аюулаар сүрдүүлэн ялалт байгуулахыг хүсч байгаа юм... Бид үүний эсрэг стратеги боловсруулж чадна хэмээн би бодож байна” гэж Рейган хэлж байжээ.
С.Инда
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ